Sultan III. Mehmed Türbesi

tarafından
64
Sultan III. Mehmed Türbesi

istanbul – ayasofya camii avlusu

Ayasofya’nın avlusunda yer alır. 1603 yılında haya­tını kaybeden padişah, babası III. Murad’ın türbesinin yanı­na defnedildikten sonra, oğlu I. Ahmed mezarın üstüne tür­be yaptırılmasını emretmiştir. 1604 yılında başlayan inşaatın 1607-1609 yıllarında tamamlandığı tahmin edilmektedir. Ya­pıyı dönemin mimarbaşı Dalgıç Ahmed Ağa’nın yaptığı düşü­nülmektedir. Türbenin biri kapı üstünde, diğeri Babıhümayun Caddesi cephesinde iki kitabesi vardır. Giriş kitabesinde şunlar yazmaktadır:

Ruh-ı pak-i Hazret-i Sultan Mehmed Hani
Farz-ı ayn oldu şam u seher her salihe
Daima fırdevs-i a’lada meşam canına
İrişe Gülzar-ı kutsiden muattar rayıha
Azm-i Firdevs ettiğine hükmüya tarihdir
Okuyun Sultan Mehmed hani çün Fatiha.

Sekizgen planlı yapının üzerine çift konstürüksiyonlu tasarım şeması uygulanmış, böylece Ayasofya’daki türbelerin geleneksel üslubu sürdürülmüştür. Bu yapıların genel özelliği biri yalnız dış, diğeri de yalnız iç mekandan algılanan iç içe iki ana kubbesinin olmasıdır. Dış kub be ana duvarlar tarafından taşınırken, iç kubbe çokgen planlı bir baldaken oluşturur.

İlginizi Çekebilir  Sultan III. Murad

18. yüzyılda türbenin revak kısmı yenilenmiş, iki yanına mekanlar eklenmiştir. Söz konusu mekanlar türbe ola­rak kullanılmıştır. Cephelerde altta ve üstte olmak üzere ikişer pencere açılmıştır. Dış kubbede de dört pencere vardır. Mer­mer kaplı gövdenin malzemesi Marmara Adası’ndan gelmiştir. Ancak özellikle dış cephedeki mermer işçiliği ayrıntılara giril­meden bırakılmıştır. Alt kattaki pencerelerle dolapların araları yeşil renkli düz çinilerle kaplıdır. Bunun üzerindeki çini kuşak­ta, Besmele-i Şerif ile Cuma Suresi okunmaktadır. Kitabeye göre bunları hattat Mehmed Efendi kaleme almıştır. Kubbe içindeyse ayetler ve Esma-ül Hüsna görülmektedir.

İç kubbenin altında III. Mehmed’in sandukası en önde durmaktadır. Diğer sandukalarda III. Mehmed’in altı kızı, I. Ahmed’in annesi Handan Sultan, III. Murad’ın kızı Ayşe Sultan, I. Ahmed’in üç oğlu ve on dört kızı, giriş revağı­nın iki yanında da yine III. Murad’ın kızları medfundur.
2006-2007 yıllarında başlanan restorasyon çalışma­ları 2009 yılında sona ermiştir.

İlginizi Çekebilir  Sultan II. Beyazid

Kaynak ; İstanbul’un 100 Türbesi , Celil Civan , İBB Yayınları .